گفت وگو در دنیای مجازی

شما احتمالا جزو آن دسته از آدم هایی هستید که برای اینکه کارهایتان با سرعت بیشتری حل و فصل شود، شناسه اینترنتی برای ورود به اینترنت دارید. شاید هم تا حالا شده حتی از روی کنجکاوی از طریق همین آی دی سری به اتاق های چت بزنید و با یک نفر از قاره دیگر چت کنید و با هر کسی که دلتان می خواهد صحبت کنید، مسخره اش کنید و حتی تصویرش را مشاهده کنید.<آی دی> یک اسم شناسه است که می تواند یک اسم غیرمتعارف یا هر اسم دیگری باشد. با آن به چت روم های مختلف سر می کشی، این می تواند شروع یک ماجرای دوستی باشد.

چت فضای آن جایی است که یک فرد متاهل ۴۷ ساله و صاحب سه فرزند به راحتی تغییر چهره داده و خود را به عنوان نوجوان ۱۷ ساله و پرشور و نشاط جا می زند. دنیایی که در آن یک محصل اخراجی و بیکار تغییر چهره داده و خود را صاحب یک شرکت آتیه دار و رو به ترقی معرفی می کند. استقبال بیش از حد از این سایت ها باعث شده تا امروزه بیش از سه میلیون و ۴۰ هزار سایت اینترنتی، خدمات چت ارائه دهند یا در یکی از قسمت های سایت شان اتاق گفت وگو ( ) chat Room به وجود آوردند. آنها با وجود هزینه های فراوان پشتیبانی از چت روم ها، اکثرا یک یا چند چت روم در سایت هایشان تاسیس می کنند تا هم محلی برای تبلیغات و هم معیاری برای سنجش مقبولیت سایت در نزد کاربرانشان داشته باشند.

تنها در قسمت چت سایت یاهو بیش از هزار اتاق گپ ثابت وجود دارد که در هر یک از آنها کاربران درباره موضوعات مختلف با هم به گفت وگو می پردازند. طبق آمارهای این سایت به طور متوسط در هر ساعت ۵ هزار نفر از سراسر جهان در چت روم های گوناگون یاهو با هم گپ می زنند.

کاربران این سایت ها می توانند در چت روم ها با هم به گپ مجازی نوشتاری )Text Chat( صوتی )Voice Chat( و در صورت نصب برنامه های پیامگیر و با استفاده از دوربین های اینترنتی )Web Cam( به گفت وگوی زنده تصویری بپردازند، خودشان را نشان دهند، بخندند و مسخره کنند.

مارشال مک لوهان در کتاب <برای درک رسانه ها> می گوید: <ارشمیدس گفته است یک نقطه اتکا در جهان به من نشان بدهید تا من توسط آن دنیا را تکان بدهم. مک لوهان معتقد است اگر امروز ارشمیدس زنده بود، حتما رسانه های ما را با انگشت نشان می داد و می گفت، من چشم ها، گوش ها، اعضا و مغزهای شما را به عنوان نقطه اتکا به کار می گیرم و دنیا را آنگونه که مایلم به حرکت درمی آورم.>

منظور مک لوهان از واژه رسانه (در زمان نگارش کتابش) رادیو، تلویزیون و مطبوعات بوده است ولی اگر او کمی بیشتر زنده می ماند و اینترنت را که امروزه با اجتماع تمامی قابلیت های رسانه های جمعی چون سینما، مطبوعات، رادیو، تلویزیون و جنبه های دیگر هنر و علم، در کنار برآورده ساختن نیازهای ساده زندگی مثل خرید و کار و در اختیار گذاردن آنها به صورت همزمان به یک کاربرد در حالی که در خانه خود جلوی یک مانیتور راحت نشسته است را می دید، قطعا اعتراف می کرد که فیلسوفان جهان دیگر به تمام آرزوها و خیال پردازی های همیشگی خود در یافتن یک مدل ارتباطی کامل برای نوع بشر رسیده اند!

ولی متاسفانه آنچه مسلم است عامه جوانان به اینترنت با وجود قابلیت های فراوانش به عنوان وسیله تفریح و وقت گذرانی نگاه می کنند!

بر اساس گزارش های اعلا م شده امروزه بیش از ۵۰ میلیون آمریکایی بیشتر از ۵ ساعت در روز از اینترنت استفاده می کنند که ۴۰ درصد آنان را زنان تشکیل می دهند. این آمار در ایران برای استفاده کنندگان از اینترنت در فضای چت به بیش از ۶۰ درصد می رسد.

به نظر اکثر کارشناسان بسیاری از موانعی که در دنیای واقعی حضور اجتماعی و فکری زنان را با مشکلا ت متعددی مواجه می کند، در دنیای مجازی از بین می رود که از آن جمله می توان به گمنام و ناشناس بودن فرد اشاره کرد. ناشناس بودند این امکان را به فرد می دهد که هرگونه اطلا عاتی را به طرف مقابل خود بدهد. در حقیقت اتاق های چت می تواند مفری برای کسانی که از مشکلا ت روانی رنج می برند و دچار تشویش، افسردگی و بی اعتمادی هستند، باشد.

روابط در اینترنت در سطح بوده و از عمق برخوردار نیست. این نوع ارتباط فاقد مشخصه هایی مانند مجاورت و اثرگذاری عمیق است و از هر گونه تهدید که در دنیای بیرون ممکن است پیش آید مصون می ماند. ارتباط مجازی محلی را برای گریز از واقعیت و ساخت شخصیت خیالی و آ رمانی به وجود می آورد. افراد حاضر در این گونه فضاها چون ناشناخته هستند، بی آنکه نگران طرز تلقی و نگاه دیگران باشند راحت تر و بی هراس درباره خود و زندگی حرف می زنند.

تحقیقات نشان می دهد معمولا افرادی که از ضعف در روابط اجتماعی رنج می برند به ارتباط اینترنتی پناه می برند. ارتباطات در اتاق چت فرصتی را برای فرد فراهم می آورد که خودش نباشد یا کسی که دوست دارد باشد. این تغییر شخصیت در دنیای مجازی راهی برای گریز از واقعیت ها بوده و برای مدت محدودی فرد از نظر روانی تخلیه می شود.

هر چند اینترنت می تواند به افزایش ارتباطات منجر شود ولی در آن سو هم باید گفت وقتی فردی معتاد به استفاده از اینترنت شد، فرصت برقراری تعامل با سایرین به ویژه خانواده را از دست می دهد و همین امر موجب تشکیل یک چرخه معیوب می شود. کم شدن روابط به نوبه خود موجب می شود فرد مهم ترین منبع حمایت اجتماعی خود را تضعیف کرده یا احیانا از دست بدهد.